Nguyễn Quang A - Cán bộ nhà nước, công an càng phải gương mẫu và khi xét xử không thể coi tư cách “cán bộ”, “công an” là tư cách được giảm nhẹ, cũng chẳng ai đòi phải xử lý họ nặng hơn những công dân bình thường. Nhưng người dân cảm thấy luật pháp không nghiêm minh và những kẻ có chức có quyền luôn được nương nhẹ. Vụ Phó thủ tướng thông báo không kỷ luật ai trong Chính phủ vì vụ Vinashin cũng vậy… Chuyện được báo chí đưa tin về Thiếu tá công an Bùi Minh Thắng, con của Đại tá Bùi Hoàng Bào Giám đốc Công an tỉnh Hậu Giang, say rượu đánh anh Đỗ Quốc Thái, lái xe taxi Mailinh, rồi sau đó chửi và dọa nạt cảnh sát giao thông (CSGT) trạm Cửa Ô – Hưng Phú ở Hậu Giang vào tối 20-3-2011, làm cho dư luận hết sức phẫn nộ.
Anh Thái đã kiện việc ông Thắng bắt anh vượt đèn đỏ và đánh anh khi anh không chịu vượt.
Sau đó, chắc lúc đã tỉnh rượu, ông Thiếu tá chối băng. Chẳng hiểu thực hư ra sao.
Thế nhưng chiều ngày 28-3-2011, theo công an phường Hưng Thạnh, Cái Răng, thì hành vi đánh người và chửi cán bộ CSGT của Thiếu tá Thắng đủ cơ sở để xử phạt hành chính. Và việc xử phạt hành chính đã diễn ra ngày 29-3. Như thế là có chuyện đánh người thật, có chuyện chửi và đe dọa CSGT thật.
Vậy việc xử phạt hành chính có hợp lý?
Đánh người gây thương tích là một tội hình sự được quy định tại Điều 104 của Bộ Luật hình sự. Tuy nhiên theo Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) thì những trường hợp cố ý gây thương tích (trong khung bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hay phạt tù từ sáu tháng đến 3 năm được nêu tại khoản 1 của Điều 104 Bộ Luật Hình sự) chỉ bị xử lý hình sự khi có yêu cầu của người bị hại.
Chắc đã có sự “dàn xếp” giữa các bên (không rõ là giữa các bên nào: công an Hậu Giang, Hãng Taxi Mailinh, hung thủ và người bị hại?), cho nên anh Đỗ Quốc Thái đã bãi nại, đã rút đơn kiện và không đòi bồi thường gì và chỉ coi đó là tai nạn rủi ro (!), dẫu vẫn giữ nguyên lời khai ban đầu của mình. Và như thế ông Thiếu tá Thắng đã tránh được việc bị xử lý hình sự.
Có lẽ hãng Taxi cũng ngán đụng với công an vì còn phải làm ăn dài dài ở địa bàn của ông Bào ông Thắng nên có thể cũng đã “biết điều” để khuyên nhân viên của mình giải quyết vụ việc cho “êm”. Lẽ ra Công ty đã phải mạnh mẽ lên tiếng bảo vệ nhân viên của mình như dư luận hằng nghĩ vậy, nhưng chẳng thấy người sử dụng lao động lên tiếng gì cả. Việc này khiến người dân phải nghĩ, doanh nghiệp cũng lụy công an và không dám lên tiếng. Lợi nhuận là trên hết, chứ số phận người lao động có đáng chi. Nghĩ mà rùng mình.
Cách hành xử “êm” như vậy về mặt thủ tục là hợp pháp nhưng làm tổn hại nghiêm trọng đến tính nghiêm minh của pháp luật.
Còn bao nhiêu vụ mà những người lẽ ra phải bảo vệ pháp luật, bảo vệ người dân lại gây ra thương tích, thậm chí cái chết cho những người dân thường (như vụ đánh chết anh Nguyễn Văn Khương ở Bắc Giang, ông Trịnh Xuân Tùng và bao vụ khác) mà hoặc đều được xử lý một cách chưa thật thỏa đáng hoặc có lẽ cũng sẽ được xử lý qua loa.
Cán bộ nhà nước, công an càng phải gương mẫu và khi xét xử không thể coi tư cách “cán bộ”, “công an” là tư cách được giảm nhẹ, cũng chẳng ai đòi phải xử lý họ nặng hơn những công dân bình thường. Nhưng người dân cảm thấy luật pháp không nghiêm minh và những kẻ có chức có quyền luôn được nương nhẹ. Vụ Phó thủ tướng thông báo không kỷ luật ai trong Chính phủ vì vụ Vinashin cũng vậy.
Thật ra, cách ứng xử như thế là cách hủy hoại lòng tin hữu hiệu nhất và vô cùng tổn hại cho uy tín của bản thân cơ quan bảo vệ pháp luật nói riêng và của Nhà nước nói chung (tất nhiên cả uy tín của những người liên quan).
Tôi, Cù Thị Xuân Bích vừa nhận được Thỉnh nguyện thư đợt 3, yêu cầu giải oan và trả tự do cho Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ của 121 người nhờ VPLS Cù Huy Hà Vũ gửi tới Chủ nước tịch Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và các cơ quan chức năng liên quan, kính nhờ DLB cho đăng để những ai quan tâm đến vụ án được rõ. Qua đây tôi xin thay mặt gia đình chân thành cảm ơn tất cả những ai đã ký tên vào Thỉnh nguyện thư và đặc biệt cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Trang thông tin điện tử Nữ Vương Công Lý.
“Thái Hà nghĩ rằng chuyện này cũng có một phần do gia đình anh Cù Huy Hà Vũ yêu cầu, nhưng cũng có một điều khác là nó đụng đến một vấn đề bao trùm cả xã hội, vì lẽ đó mà giáo xứ Thái Hà đồng ý có buổi cầu nguyện cho anh Cù Huy Hà Vũ và cho vấn đề Công bình và Nhân phẩm trong xã hội…” – Linh mục Vũ Khởi Phụng *
Khánh An, phóng viên RFA, Bangkok
Giáo xứ Thái Hà, Hà Nội đã kêu gọi các giáo dân của giáo xứ đến tham dự 2 buổi thắp nến cầu nguyện vào tối 2 và 3 tháng 4 để cầu nguyện cho Công lý và Sự thật.
Trong thời điểm được xem là nhạy cảm khi chỉ còn vài ngày nữa là diễn ra phiên tòa xét xử TS. Luật Cù Huy Hà Vũ (4/4), giáo xứ Thái Hà, Hà Nội đã kêu gọi các giáo dân của giáo xứ đến tham dự 2 buổi thắp nến cầu nguyện vào tối thứ 7 và Chủ nhật tuần này (2 và 3/4) để cầu nguyện cho Công lý và Sự thật thể theo lời yêu cầu của gia đình TS. Cù Huy Hà Vũ.
Photo courtesy of thongtinberlin.de – Giáo xứ Thái Hà trong một lần thắp nến cầu nguyện cho Hòa Bình – Công Lý
Cần quyền tự do tư tưởng Khánh An phỏng vấn LM. Vũ Khởi Phụng, chánh xứ giáo xứ Thái Hà và được linh mục cho biết về lý do tổ chức buổi cầu nguyện:
LM Vũ Khởi Phụng: Việc đấy thì chính gia đình anh Cù Huy Hà Vũ đã đến đây xin giáo xứ Thái Hà cầu nguyện đặc biệt cho anh Vũ trong lúc anh Vũ sắp sửa ra tòa. Tất nhiên, giáo xứ Thái Hà không có lý do gì để từ chối việc cầu nguyện đó cả.
Giáo xứ Thái Hà cũng nhận thấy trong vụ anh Cù Huy Hà Vũ có nhiều điều khuất tất, nhiều điều không được rõ ràng, có những cái xem ra vi phạm nghiêm trọng vấn đề công bình và nhân phẩm, có những cách hành xử không được trong sáng trong vụ bắt và xử anh Cù Huy Hà Vũ. Vì thế, không phải chỉ vì cá nhân của anh Cù Huy Hà Vũ nhưng mà vì cái vấn đề chung của xã hội là cần sự trong sáng, cần quyền tự do tư tưởng, tự do ngôn luận, cần một sự thẳng thắn về mặt pháp lý.
Vì tất cả những điều đó nên Thái Hà nghĩ rằng chuyện này cũng có một phần do gia đình anh Cù Huy Hà Vũ yêu cầu, nhưng cũng có một điều khác là nó đụng đến một vấn đề bao trùm cả xã hội, vì lẽ đó mà giáo xứ Thái Hà đồng ý có buổi cầu nguyện cho anh Cù Huy Hà Vũ và cho vấn đề Công bình và Nhân phẩm trong xã hội.
Khánh An: Gia đình TS. Cù Huy Hà Vũ có phải là người Công giáo không?
LM Vũ Khởi Phụng: Gia đình anh không phải là người Công giáo nhưng có lẽ bởi vì không phải bây giờ mới cầu nguyện mà trước đây Thái Hà cũng đã từng cầu nguyện, cho nên chị vợ anh Cù Huy Hà Vũ và em gái là chị Xuân Bích đã ngỏ ý xin cộng đoàn Thái Hà cầu nguyện. Chúng tôi tưởng trong trường hợp này cũng là một trường hợp rất quý bởi vì người ta có nghĩ tới sự thành tâm của mình trong đức tin thì người ta mới xin mình cầu nguyện. Chúng tôi sẽ cầu nguyện theo ý của gia đình anh Cù Huy Hà Vũ thôi.
Giúp xã hội công bình
Khuôn viên nhà thờ Hàm Long thuộc giáo xứ Thái Hòa. Photo courtesy of nhathohamlong
Khánh An: Thưa linh mục, vụ bắt giữ và xét xử TS. Cù Huy Hà Vũ được xem là một vụ việc rất nhạy cảm, nhiều người tỏ ra rất ngại khi đề cập đến vụ việc này, thế nhưng Thái Hà vẫn tổ chức cầu nguyện, linh mục không e ngại vấn đề “nhạy cảm” này sao?
LM Vũ Khởi Phụng: Từ xưa tới nay, giáo xứ Thái Hà vẫn luôn luôn có những buổi cầu nguyện, không những về Cù Huy Hà Vũ nhưng mỗi khi có chuyện gì xảy ra trong xã hội, khi là một vấn đề, khi là một thiên tai, ví dụ như vụ các giáo dân Tam Tòa thì Thái Hà cũng cầu nguyện, khi xảy ra vụ Cồn Dầu thì Thái Hà cũng cầu nguyện, bây giờ xảy ra vụ anh Cù Huy Hà Vụ thì cũng vậy thôi.
Bên cạnh đó có những thiên tai như động đất ở Trung Quốc hay Nhật Bản, Miến Điện thì giáo xứ Thái Hà vẫn luôn luôn có buổi thắp nến cầu nguyện. Nếu có một sự nhạy cảm nào đấy thì do hoàn cảnh tự nhiên đưa đến thôi, chứ còn giáo xứ Thái Hà không chủ trương tạo ra những tình hình nhạy cảm. Đôi khi giáo xứ Thái Hà gặp phải những tình hình tự bản chất của nó là nhạy cảm chứ không phải là do Thái Hà gây ra.
Khánh An: Vẫn biết là như thế nhưng vụ việc nhạy cảm này liệu có khiến cho giáo xứ Thái Hà vốn đã là “điểm nóng” thì lại trở nên “nóng” hơn không?
LM Vũ Khởi Phụng: Tôi không thấy có vấn đề gì cả bởi vì cầu nguyện là một bổn phận của mọi giáo xứ. Xưa nay trong Hội thánh vẫn cầu nguyện cho công lý và hòa bình thì vụ này cũng như thế. Còn nếu mà vì vụ này mà sinh ra cái gì đấy gọi là nhạy cảm hay phiền phức thì cái đó là ngoài ý muốn của giáo xứ Thái Hà.
Khánh An: Quan điểm riêng của linh mục về vụ án TS. Cù Huy Hà Vũ là như thế nào?
LM Vũ Khởi Phụng: Tôi thì tất nhiên về mặt chi tiết, tôi không phải là người theo dõi vụ này từ đầu tới cuối, nhưng tôi thấy vụ này đã bắt đầu từ những chuyện gây ra thắc mắc ngay từ lúc bắt anh Cù Huy Hà Vũ. Hoàn cảnh khi bắt anh, rồi cách luận tội mà tôi thấy là cách luận tội ấy chưa thuyết phục được chúng tôi. Cho nên chúng tôi nghĩ trong một hoàn cảnh như thế thì mình phải cầu nguyện cho chân lý và công lý được sáng tỏ thôi.
Khánh An: Linh mục có hy vọng gì trong phiên tòa xét xử sơ thẩm vào ngày 4/4 tới đây không?
LM Vũ Khởi Phụng: Tôi có trao đổi với gia đình anh Cù Huy Hà Vũ xem triển vọng của vụ này ra sao thì chính người nhà anh Cù Huy Hà Vũ nói rằng không thể đoán trước. Cho nên chúng tôi làm việc này không phải là nhằm tới một kết quả gì cho thật cụ thể, nhưng mà có cảm thấy một yêu cầu bức thiết là xã hội chúng ta phải trong sáng hơn, phải thẳng thắn hơn, công khai hơn. Chúng tôi hy vọng là những sự việc xảy ra như vậy có thể góp phần mỗi ngày một tí để làm cho xã hội trong sáng và công bình hơn.
Khánh An: Vâng, cảm ơn linh mục Vũ Khởi Phụng đã dành thời gian cho đài Á Châu Tự Do.
J.B Nguyễn Hữu Vinh – Hôm qua, xem trên truyền hình, thấy các ông Nguyễn Phú Trọng, Trương Tấn Sang, Nguyễn Tấn Dũng, Lê Hồng Anh… tiếp xúc cử tri mà thấy mát lòng mát dạ. Dân chúng đến hoan hỉ, phấn khởi, hoa hòe đẹp đẽ, hội trường rộng rãi, thoáng đãng… và tất cả 100% cử tri phát biểu cũng như giơ tay nhất trí các ứng cử viên này xứng đáng tái đắc cử nhiệm kỳ nữa phục vụ nhân dân. Đúng là nhân dân ở đây quá sáng suốt và nhất trí cao, trí tuệ nhân dân được phát huy thế này thì Quốc hội hẳn là sẽ không còn gì để phàn nàn như nhiều người đã từng kêu Quốc hội khóa vừa qua.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp xúc cử tri. Ảnh: Đại Đoàn kết.
Lại đọc trên tờ Đại Đoàn kết, cơ quan của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nơi tổ chức giới thiệu, hiệp thương các ứng cử viên cho Quốc hội bài viết “Trân trọng người tự ứng cử” thì “Bản chất bầu cử là sự lựa chọn của cử tri, là sự khẳng định tín nhiệm của nhân dân. Nếu không có số đại biểu dư so với đại biểu do trung ương và địa phương giới thiệu thì MTTQ chỉ còn cách 100% biểu quyết để đủ chỉ tiêu bầu như cơ cấu” nên nghĩ rằng kỳ này mấy ông tự ứng cử chắc được trọng vọng lắm.
Thậm chí tờ báo còn trích nguyên cả “Tư tưởng HCM” như sau “Như vậy, trong tư tưởng của Ct HCM thì không phải chỉ đại biểu do trung ương hay các địa phương giới thiệu mới đủ uy tín để cử tri lựa chọn, mà cả những người tự ứng cử, dám dũng cảm ra ứng cử cũng là những người cần được quan tâm và trân trọng”.
Cũng trên tờ báo này, linh mục Phan Khắc Từ được chỉ định ứng cử đại biểu quốc hội nói rằng “Giáo hội cũng luôn khuyên nhủ người công giáo tốt đồng thời phải là người công dân tốt nghĩa là phải có trách nhiệm đối với đất nước trong tất cả các lĩnh vực như chính trị, xã hội, kinh tế… Theo tôi, mỗi tỉnh, nhất là những tỉnh, thành có đông đồng bào Công giáo lại càng cần những người tiêu biểu, đại diện cho giới của mình tham gia làm ĐBQH cũng như HĐND các cấp”.
Như vậy thì còn gì dân chủ hơn và chẳng còn lý do gì mà người công giáo không tham gia thật sôi nổi?
Linh mục Phan Khắc Từ: Những người có đầy đủ phẩm chất, tư cách và khả năng đảm nhận tốt những công việc chung thì mới được lựa chọn.
Như vậy thì còn gì dân chủ hơn và chẳng còn lý do gì mà người công giáo không tham gia thật sôi nổi?
Tối nay, được luật sư Lê Quốc Quân mời đến dự với anh một cuộc họp tổ dân phố để gặp gỡ lấy tín nhiệm khi anh tự ứng cử vào Đại biểu Quốc hội.
Một vài anh bạn bảo: “Thôi, không nên đi làm gì, tất cả chỉ là diễn hết đấy mà, kịch bản soạn sẵn rồi, làm gì có chuyện như trên truyền hình với người tự ứng cử?”
Một người cãi lại: “Thì làm gì
Tối nay, được luật sư Lê Quốc Quân mời đến dự với anh một cuộc họp tổ dân phố để gặp gỡ lấy tín nhiệm khi anh tự ứng cử vào Đại biểu Quốc hội.
Một vài anh bạn bảo: “Thôi, không nên đi làm gì, tất cả chỉ là diễn hết đấy mà, kịch bản soạn sẵn rồi, làm gì có chuyện như trên truyền hình với người tự ứng cử?”
Một người cãi lại: “Thì làm gì cũng phải đúng luật lệ chứ, người tự ứng cử được báo chí Mặt trận nói lên quan điểm rõ ràng là trân trọng, tại sao không đi xem nó thế nào chứ, không đến mà xem lại cứ nghĩ tiêu cực thế là không nên, nhà nước ta là nhà nước dân chủ gấp triệu lần dân chủ tư sản, không học thuộc bài à?”.
Mấy anh em nghĩ rằng, chắc lại được vào hội trường rộng rãi, thoáng đãng, có hoa, có báo chí, truyền hình… cũng như các vị ứng cử nêu trên. Vì theo luật pháp quy định, mọi công dân bình đẳng trước pháp luật. Luật không ghi điều quy định nào là Tổng Bí thứ, Thủ tướng, Bộ trưởng hoặc Ủy viên Bộ chính trị mới được có hoa, có truyền hình… còn người khác tự ứng cử thì nhất định không được.
Vậy là chúng tôi đến. Đi cùng chúng tôi có một Phó chủ tịch Ủy ban đoàn kết Công giáo Thành phố Hà Nội, ủy viên Mặt trận Tổ quốc TPHN.
Lê Quốc Quân ở chung cư tổ 64, theo anh cho biết, thường họp tổ dân phố thì họp ngay tại trong chung cư, nhưng hôm nay, chắc buổi họp quan trọng nên Ban tổ chức là Mặt trận Tổ quốc Phường quyết định thuê phòng họp của Tổ 50.
Trước đó, trong cuộc họp ở cơ quan, nhân viên của anh, những người bị anh “bóc lột” vốn có mâu thuẫn đối kháng với anh (theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê) vẫn bầu cho anh với 100% số phiếu tín nhiệm cao. Có lẽ họ là người hiểu rõ nhất về anh, về con người, lòng nhiệt tình, hành động và tư tưởng của anh.
Khác với những gì chúng tôi được nghe, được đọc, khi đến đây, chúng tôi mới thấy sự thật nó tàn nhẫn hơn nhiều.
Một căn nhà hai tầng, cửa đóng kín mít, một cầu thang hẹp gần cửa ra vào được một đoàn người mặc sắc phục bảo vệ, đeo băng và không đeo băng, gậy gộc giơ loạn xạ ngăn chặn tất cả chúng tôi đứng dưới đường và nhất định không cho ai vào.
Căn nhà được chọn làm nơi họp cử tri cho ự ứng cử viên Quốc hội.
Trước cửa vào nơi họp cử tri, ai vượt qua được hàng rào này?
“Ai có giấy thì vào, ai không có giấy ra ngoài”. Không chỉ có trước cửa vào nhà, lực lượng tuần tra không ít
Ngạc nhiên, mọi người hỏi lý do, thì bảo vệ cứ một mực “Ai có giấy thì vào, ai không có giấy ra ngoài”.
Bên ngoài, một đoàn người khác, không sắc phục nhưng nhìn rõ thì ai cũng biết là ai, làm loạn lên rằng thì là chúng tôi là cử tri, rằng thì là luật không ai được vào, là thế này, thế khác, thậm chí xỉa xói những người đi cùng chúng tôi.
Đặc biệt, đội ngũ quay phim, chụp ảnh rất đông không phải để quay cảnh tiếp xúc cử tri, mà để quay những cảnh ở trước cửa ra vào bị bảo vệ giơ gậy chặn lại. Không biết ngày mai, VTV có tường thuật lại những hình ảnh này không?
Không biết ngày mai, VTV có tường thuật lại những hình ảnh này không? hay nhằm mục đích gì?
Chúng tôi đề nghị ông Phó Chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo giải thích, vì ông cũng là người trong Mặt trận, ông bảo làm thế là không được, luật chỉ quy định những người trong tổ mới bỏ phiếu, không cấm cử tri khác tham dự… Nhưng, tất cả đều bị bỏ ngoài tai.
Chúng tôi không yêu cầu vào cuộc họp mà chúng tôi chỉ muốn vào quan sát, xem cuộc họp như thế nào để may ra sau này có thể tự ứng cử chăng?
Nhưng, ông Chủ tịch Mặt trận Phường và tổ trưởng dân phố thì nhất định phải có giấy mời mới được vào.
Đâu rồi những nét mặt thường thấy khi cử tri tiếp xúc lãnh đạo ứng cử?
Chúng tôi hỏi người công an khu vực: “Anh thấy việc tiếp xúc cử tri mà làm thế này, có đúng không”? anh ta trả lời, tôi không biết, cái đó hỏi ban tổ chức. Một nhân viên bảo vệ giơ gậy tuyên bố “Tôi là bảo vệ ở đây, tôi có quyền cho ai vào thì được vào, không thì không được vào”.
Một đám cô hồn xuất hiện, chỉ tay vào mặt những người đến mong để tham dự cuộc họp và gầm gừ, nhưng tất cả anh em đã không nao núng trước đòn này. Mọi người vẫn bình tĩnh, ôn tồn và đàng hoàng.
Cuối cùng thì những người “có giấy mời” cũng vào nhà qua khung cửa sắt hẹp với một đoàn bảo vệ ngồi bu kín bịt ngang lối vào.
Ngồi thế này cho chắc
Cuộc họp của những công dân được chọn khá lâu, nội dung cuộc họp là những người cả đời anh Quân chưa hề biết mặt, lại phát biểu và lên án mãnh liệt. Trong khi đó, những người thân, những nhân viên cơ quan… hiểu nhất về anh và những cử tri nhiệt liệt ủng hộ anh thì phải đứng ngoài.
Rốt cuộc thì cũng màn giơ tay, và hầu hết những cử tri được chọn đồng ý loại ứng cử viên này.
Một kết quả không ngoài dự đoán, một cách hành xử không mấy tế nhị. Một người dân ngay trong tổ 64 đứng cạnh chúng tôi, chúng tôi hỏi sao chị không vào họp, chị bảo những người như tôi làm sao được phiếu mời mà vào. Chị nói tiếp: “Chỉ một thời gian nữa thôi các anh ạ, đâu sẽ ra đó, cái mặt nạ mang lâu nó cũng sẽ rơi ra mà thôi”.
Hôm qua, trên truyền hình không thấy đưa cảnh những người đến dự họp thì như thế nào, có phải qua một đoàn bảo vệ với dùi cui, gậy gộc và đám cô hồn như ở đây không? Họ có phải cãi nhau mới được vào gặp mặt và phát biểu ý kiến với người ứng cử hay không? Họ có được chọn để phát giấy mời hay không?
Nếu cũng có những màn này, thì quả là những người được vào họp những cuộc họp đó để phát biểu, ca ngợi ứng cử viên là lãnh đạo xuất sắc, tài tình… và thật vinh dự khi được giơ tay biểu quyết 100%. Cũng thảm thương thay cho những thứ cử tri không được chọn để gặp ứng cử viên quốc hội như thế.
Từng thấy báo chí đưa tin những người tự ứng cử vào Quốc hội đa số đã xin tự rút vì những lý do trời ơi đất hỡi như “không có thời gian” nào là không được tổ dân phố tín nhiệm vì không chào hỏi bà con dân phố, không quét ngõ… và mới đây nhất, một người tự ứng cử ở Hải Phòng cũng đã ra về giữa chừng khi cuộc họp góp ý chưa kết thúc.
Chung quy lại, đã nghe nhiều về những màn đấu tố như Cù Huy Hà Vũ và một số người đã trải qua, khi với lòng nhiệt tình của mình lại đi ứng cử Quốc hội vì nghe đài, báo thông tin mà tưởng bở.
Với Lê Quốc Quân, dù sao lần này cũng là lần để anh hiểu rõ hơn những gì phải đối mặt trong “cuộc chơi Quốc hội” mà anh mê say từ nhiều năm trước và đã mấy lần toan tính ứng cử để mang sức mình phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân. Cứ tưởng có tài, có sức,có nhiệt tình, tâm huyết là được phục vụ và ai cũng được làm đầy tớ nhân dân sao? Đây quả là sự nhầm lẫn và ngây thơ.
Ra về, gặp tổ trưởng dân phố nơi Lê Quốc Quân ở, tôi nói với anh ta rằng: “Kết quả thì tốt đẹp như dự định, nhưng vỡ diễn hơi vụng anh ạ”. Anh ta bảo rằng: “Tôi có biết gì đâu, cái này do Mặt trận tổ quốc Phường tổ chức đấy chứ”.
Ông Phó chủ tịch UBĐKGC Hà Nội trước khi ra về nói với chúng tôi: “Không biết ai chỉ đạo việc này mà kém thế?”.
Tôi định hỏi ông, với linh mục Phan Khắc Từ được chỉ định vào quốc hội kỳ này và tự xưng là đại diện cho “giới công giáo”(?), không hiểu khi tổ chức cho giáo dân gặp gỡ lấy phiếu tín nhiệm tại Vườn Xoài hoặc khu vực nào để giáo dân góp ý, nhà nước có cần tổ chức kiểu này không?
Và giáo dân nào được tham dự buổi gặp gỡ đó có mạnh dạn thẳng thắn vạch rõ ra những khuất tất trong cuộc sống của ông, những điều không rõ ràng trong lý lịch của ông cũng như đời tư của ông thế nào như ở buổi họp lấy tín nhiệm giáo dân Lê Quốc Quân hôm nay không?
Trước hết, có giáo dân nào tín nhiệm ông, một linh mục tự xưng danh đại diện cho người công giáo, nhưng đã không minh bạch, rõ ràng và nhất là nhiều dư luận đã thẳng thừng chỉ ra ông không còn xứng là linh mục?.
Cũng xin linh mục Phan Khắc Từ đừng kêu gọi thêm những người tự ứng cử nữa, đừng tưởng ai cũng được nhà nước và đảng ưu ái như ông. Để rồi họ phải chứng kiến những màn không đẹp như chúng tôi đã phải chứng kiến hôm nay. Điều đó chỉ càng làm nản lòng những người mong muốn kéo níu chút lòng tin còn sót lại cho cuộc đời họ bớt ảm đạm.
Đi một lần để biết, đến một lần để hay rằng: Cái thứ dân chủ của chúng ta là cái thứ gì.
PhapLuat – Chỉ cần ông tổ trưởng tổ dân phố không thích ứng viên vì lý do cá nhân nào đó rồi phanh phui đời tư của ứng viên ra thì gần như họ sẽ “chết chắc”. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) và đại biểu HĐND các cấp đang đi vào bước lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi làm việc đối với các ứng viên. Đây là bước quan trọng để ủy ban MTTQ cấp tỉnh tiến hành hiệp thương lần ba, gút danh sách chính thức để toàn dân bầu ra những đại biểu thực sự có tâm, có tầm, có tài, đại diện cho mình quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương cũng như quốc gia.
Làm sao để việc lấy ý kiến nơi cư trú đảm bảo được công bình, công khai và đúng luật là điều mà nhiều ứng viên, nhất là người tự ứng cử có nhiều băn khoăn.
Đúng quy trình, không “bẻ lái”
Theo hướng dẫn của Ủy ban MTTQ TP.HCM, quy trình lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri đối với các ứng viên có các bước chủ yếu là: đọc tiểu sử tóm tắt của người ứng cử; cho cử tri biết rõ tiêu chuẩn của đại biểu dân cử và những người không được ứng cử theo luật định; tổ chức cho cử tri nhận xét, góp ý về người ứng cử; cho ứng viên giải trình các thắc mắc cử tri và cuối cùng là biểu quyết tín nhiệm.
Cử tri đang cho ý kiến nhận xét một ứng viên ĐBQH tại hội nghị lấy ý kiến và tín nhiệm của cử tri ở quận 3, TP.HCM. Ảnh: MC
Ông Đặng Văn Khoa, đại biểu HĐND TP.HCM, cho rằng đây là bước sàng lọc đầu tiên nhưng lại có ý nghĩa quyết định tương lai của ứng viên. Bước này cũng giúp người dân bước đầu định hình rõ ràng “cốt cách” của người đại biểu tương lai của mình. Chính vì thế, việc tổ chức lấy ý kiến phải đảm bảo được sự khách quan cao nhất.
Theo ông Khoa, muốn đảm bảo được sự khách quan ấy thì vai trò của người tổ chức hội nghị cần phải xác định cho thật rõ: anh đang tổ chức để lý kiến người dân đối với ứng viên chứ không phải là người “bẻ lái” hội nghị. Ban tổ chức hội nghị chỉ được giới thiệu tiểu sử và những điểm nhấn về quá trình công tác của ứng viên; chuyển tải tiêu chuẩn người đại biểu nhân dân để người dân đối chiếu lựa chọn. Không được vì bất kì lý do gì đưa ra những nhận xét mang tính định hướng trước để tác động đến tâm lý cử tri. “Ý kiến của cá nhân, nếu có, thì cũng nên thể hiện bằng những nhận xét chân thực, tránh tối đa việc đưa ra những thành kiến, ý chí chủ quan của mình đối với ứng viên. Hoặc tốt nhất là thể hiện ý kiến của mình trong phần biểu quyết tín nhiệm” – ông Khoa nói.
Bà Võ Thị Dung, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP.HCM, cũng từng lưu ý: Các hội nghị lấy ý kiến cử tri cần phải được tổ chức công khai, công bình, dân chủ, chặt chẽ, đúng quy trình và đúng luật.
Trách nhiệm to lớn của cử tri
Chính vì tính quyết định của bước này mà cử tri cần thấy rõ vai trò to lớn của mình. Ông Khoa nói: “Cử tri đến hội nghị cũng cần nhận thức rằng mình đến dự hội nghị này không phải để có mặt cho xong. Cử tri cần căn cứ trên thông tin về ứng viên, đối chiếu với tiêu chuẩn của đại biểu mà đưa ra nhận xét khách quan, không né tránh, không e dè; cũng không vì thù ghét cá nhân mà đưa ra những nhận xét mang tính chì chiết, thiếu trách nhiệm. Ngược lại, không phải vì cả nể ông ứng viên làm quan to, chức lớn mà phát biểu theo hướng xu nịnh, vuốt ve, không dám nhận xét thẳng thắn, trung thực, từ đó qua loa với chính lá phiếu của mình”.
TS Lê Văn In, chuyên gia hành chính, cũng nhấn mạnh: “Cử tri phải thấy rằng sự quyết định của mình ở “lá phiếu” ban đầu này chính là sự quyết định hệ trọng với người đại diện cho mình; cũng là quyết định cho sự phát triển của địa phương, vận mệnh của quốc gia. Sự quyết định ấy ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tương lai của cử tri”.
*
100% cử tri tín nhiệm Bí thư Thành ủy Lê Thanh Hải
Tối 30-3, 52/52 cử tri tổ dân phố 55, khu phố 5, phường 7 (quận 3, TP.HCM) đã biểu quyết tín nhiệm ông Lê Thanh Hải, Bí thư Thành ủy TP.HCM, ra ứng cử ĐBQH khóa XIII. Trước cử tri, ông Hải nói: “Tôi thấy được trách nhiệm to lớn của mình trước sự tín nhiệm của bà con. Nếu trúng cử vào QH, tôi sẽ nỗ lực cao độ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân và đề xuất lên QH, trung ương để chính sách ra đời sát với cuộc sống hơn”.
Tối cùng ngày, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, được 100% (60/60) cử tri ở nơi cư trú (phường Trường Thọ, Thủ Đức) tín nhiệm ra ứng cử ĐBQH và HĐND TP khóa tới. Ông Huỳnh Thành Lập, Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP, cũng được 100% cử tri ở nơi cư trú (phường 3, quận Phú Nhuận) ủng hộ ra ứng cử ĐBQH.
Trước đó, hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với diễn viên Hồng Ánh (tổ dân phố 85, phường Đa Kao, quận 1) cũng đã nhất trí tín nhiệm 100% (45/45) ủng hộ chị ra ứng cử ĐBQH.
DLB: Đúng ra nhan đề của bài báo này nên là: Ai bảo không được dùng “tiểu xảo” để loại ứng viên? Câu mở đầu: Chỉ cần ông tổ trưởng tổ dân phố không thích ứng viên vì lý do cá nhân nào đó rồi phanh phui đời tư của ứng viên ra thì gần như họ sẽ “chết chắc”, nên đổi thành Chỉ cần ông tổ trưởng tổ dân phố không thích ứng viên Lê Quốc Quân vì lệnh của đảng thì coi như anh ta sẽ “chết chắc”.
Lê Thanh Minh - Khi chúng ta bằng lời lẽ và hành động mà vạch ra được ý đồ đen tối (ngu dân) của đảng, đảng sẽ không thể ngoan cố mãi được. Khối đã chây bửa sẽ phải nhích. Nhãn tiền là các ông tổng thống Tunisia và Ai Cập dù trúng cử với tỷ lệ phiếu trên 90% vẫn bị chính cử tri lật đổ hoàn toàn chưa lâu… Chuyện ứng cử của quan chức cỡ “khủng” Báo Kinh Tế Đô Thị đăng liên tiếp tin nhiều vị quan chức cỡ bự được cử tri tại nơi cư trú giới thiệu ứng cử đại biểu quốc hội, với sự nhất trí tuyệt đối. Ví dụ:
- Ngày 26-3-2011, hồi 18h33’ báo này đưa tin ông Hoàng Trung Hải được cử tri “có mặt” phường Láng Hạ, quận Đống Đa nhất trí giới thiệu ứng cứ đại biểu quốc hội (xem: http://ktdt.com.vn/newsdetail.asp?NewsId=290897&CatId=16).
Chỉ sau 5 phút báo này đưa luôn tin ông Nguyễn Sinh Hùng cũng được 100% cử tri (có mặt) phường Trần Hưng Đạo giới thiệu như trên. Trong các ảnh minh hoạ, các cử tri răm rắp giơ tay và chú thích ảnh cũng giống hệt nhau.
- Ngày 28-3-2011, cũng báo này, chỉ cách nhau 1 phút, lại đưa tin y chang với 2 vị là Nguyễn Thiện Nhân và Nguyễn Xuân Phúc. Xem tóm tắt ở bảng dưới.
Xin minh oan giùm báo Kinh Tế Đô Thị: Báo này chắc cũng chẳng hứng thú gì cái chuyện đưa tin các ông “kễnh” được 100% cử tri giới thiệu ra ứng cử đâu. Chẳng qua là làm cho phải phép mà thôi. Cuối bản tin, họ ghi chú rõ ràng: “Theo Chinhphu.vn” để ai muốn chửi thì chửi đúng chỗ, đừng chửi báo mà oan.
Không được dự họp, dù đủ tuổi đi bầu Nhóm thanh niên và sinh viên chúng tôi (6 đứa) sống ở Láng Hạ (Đống Đa) vinh dự có hai ứng cử viên tầm cỡ. Chỉ có điều, cả 6 đứa chúng tôi đều không được dự buổi họp “giới thiệu người ứng cử”, mặc dù chúng tôi đã “bắn tin” tới bác tổ trưởng dân phố, với cụ “người cao tuổi” và cụ “mặt trận” phường, để đề đạt nguyện vọng. Được ông bà, cha mẹ giảng giải cho, chúng tôi đã chuẩn bị một số câu hỏi để chất vấn ứng cử viên. Nhưng đã hoàn toàn lỡ dịp.
Như vậy, đảng đã chọn rất kỹ những cử tri dự hội nghị.
Đảng coi thanh niên chúng tôi (đang chiếm 40% số cử tri cả nước) chẳng là cái cóc khô gì hết, mặc dù Đoàn TN vừa kỷ niệm 80 năm thành lập và được đảng trao huân chương Sao Vàng lần thứ hai, được ông Nguyễn Phú Trọng phát biểu tâng bốc “cánh tay phải” của đảng tới trời.
Những chân lý đơn giản, dễ hiểu, nhưng bị che dấu Chúng tôi đem những hiểu biết của mình trao đổi với một bác (đã hưu trí vài năm), vừa mới được dự “hội nghị giới thiệu ứng cử viên”. Bác rất ngạc nhiên, bảo: Suốt cả 7 lần bác đi bầu quốc hội (nay sẽ là lần thứ mà Đảng, Chính phủ, Đoàn thanh niên, Quân đội, Công đoàn, Hội phụ nữ, Hội cựu chiến binh, và nay là Hội người cao tuổi nữa – mà bác đã hoặc đang là đoàn viên, hội viên – không nơi nào nói cho bác biết những điều các cháu vừa nói với bác. Mà nó có khó hiểu gì đâu cơ chứ!
Các bạn có thấy kinh hãi cho cái chính sách ngu dân của đảng không?
Chuyện rất đơn giản, chỉ cần 15 phút giảng giải là một người bình thường có thể hiểu đầy đủ. Vậy mà đảng và mọi đoàn thể của đảng cứ cố ý che dấu, che dấu toàn dân, che dấu cả đời. Mục đích che dấu là để làm bậy.
Trong nhóm chúng tôi, có hai bạn là sinh viên năm cuối, sắp có bằng đại học rồi, ấy thế mà nếu cha mẹ không nhân dịp này giảng giải cho thì… vẫn ngu lâu.
Làng kia có 10 ngàn dân (ví dụ thế), trong đó 5 ngàn người ở tuổi lao động phải đi làm vất vả từ sáng đến tối để có tiền nuôi thân, nuôi trẻ em, cụ già và trang trải mọi chi tiêu khác. Do vắng mặt suốt ngày, dân làng phải mướn 200 vị “công bộc” (đầy tớ), trả lương cao, giao cho một số quyền… để họ phục vụ cả làng (chăm sóc trẻ, nuôi dưỡng già, nấu ăn, giặt giũ, bảo vệ, quét dọn…). Người lớn trong làng bầu chọn ra 50 người “đại diện” để thay mặt mình quản lý, sai khiến, phân công và kiểm soát đám đầy tớ này. Tất nhiên, thiên chức của họ là hết lòng vì dân, trung thành với lợi ích của dân, không bao che cho đầy tớ, nhất là không được thông đồng với đầy tớ để hại chủ nhà…
Trong số đầy tớ, có nhiều người ngay: chăm chỉ, tận tụy, thật thà, trọn phận sự và “ăn cây nào rào cây ấy”. Nhưng cũng có lắm kẻ gian: lười biếng, bớt xén, ăn cắp, lạm quyền và… “ăn cây nào phá cây ấy”. Tập thể 50 người được tin tưởng làm “đại diện dân” phải quản lý, theo dõi công việc của 200 vị đầy tớ: thúc giục, kiểm tra, khen đúng lúc, thưởng đúng công, hạch sách kịp thời, kể cả đuổi việc…
Để một học sinh cấp 2 cũng có thể hiểu, chúng ta ví von rằng: 10 ngàn dân làng được coi như toàn dân, là những ông chủ. Còn 200 công bộc được ví như hệ thống Hành Pháp, trong đó chính phủ (có thủ tướng, phó thủ tướng, bộ trưởng) là những công bộc cấp cao; dưới nữa – có chủ tịch tỉnh, giám đốc sở – là đầy tớ cấp trung… vân vân. Cuối cùng, 50 vị đại diện dân làng chính là Quốc Hội – cơ quan lập pháp và quyền lực, thay mặt ông chủ quản lý đám công bộc.
Điều tiên quyết Đồng thời là nguyên tắc số 1 của nhà nước pháp quyền – nói lên chế độ ưu việt – là đầy tớ tuyệt đối không được phép trà trộn vào cơ quan đại diện ông chủ. Nói khác, người của hệ thống Hành Pháp cấm được lẻn vào ngồi trong Quốc Hội. Thật khó chấp nhận, một đất nước dân (làm) chủ mà trong số 50 vị đại diện dân (như nêu ở ví dụ trên) lại có dăm-bảy tên đầy tớ lọt vào. Nếu chúng chiếm tới 30 hay 50% số ghế thì cơ quan đại diện ông chủ không những sẽ thành bù nhìn mà còn “nuôi ong tay áo”. Nếu chúng lộn sòng tới 60 hay 70%, chúng sẽ bênh che cho nhau, để lạm quyền, rồi lộng quyền và lũng đoạn quốc hội. Hành vi thì thế, nhưng miệng chúng vẫn leo lẻo “trung thành, tận tụy, vô điều kiện”…
Những con số rất dễ kiểm tra: Quốc hội khoá XII có tới trên 70% số ghế bị các vị đầy tớ chiếm dụng, dưới cái tên “đại biểu kiêm nhiệm”. Dùng từ “trâng tráo” liệu có sai nhiều không?
Lần bầu cử này, bài bản cũ vẫn diễn ra Các vị phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thiện Nhân, Hoàng Trung Hải và bộ trưởng Nguyễn Xuân Phúc chính là những công bộc cấp cao. Họ rất hiểu những điều đơn giản vừa trình bầy ở trên. Chỉ cần họ có chút liêm sỉ, họ sẽ không ứng cử và sẽ từ chối nếu được đề cử. Chính do chủ trương ngu dân của đảng (họ chính là đảng viên cao cấp) cho nên toàn thể “hội nghị cử tri” ở 4 phường – ở giữa thủ đô – mà không có một cử tri nào chất vấn họ cái chuyện “lộn sòng” này.
Liệu chúng ta có thể suy ra tình hình cả nước cũng rứa hay không?
Chúng ta có thể làm gì? - Khi nhận phiếu bầu, cứ thẳng cánh gạch tên những vị đầy tớ gian lận muốn trà trộn vào cơ quan đại diện chủ. Được không?
- Cứ thẳng cánh gạch tên những vị không có chương trình và lới hứa khi ra ứng cử. Được không?
- Dành ra 15 phút nói cho nhau và cho đồng bào hiểu nguyên tắc phân quyền giữa Lập Pháp và Hành Pháp (tiện thể cả Tư Pháp nữa) để mọi người áp dụng khi đi bầu. Được không?
Dẫu vậy, chúng ta vẫn không thể thay đổi (dù nhỏ) kết quả bầu cử đâu. Đảng thừa sức đối phó.
Đảng đối phó thế nào? - Đảng độc quyền thực hiện khâu đầu tiên của cuộc bầu, cụ thể là đưa những người vừa ý mình vào danh sách ứng cử, trong đó người được phép tự ứng cử chiếm tỷ lệ rất thấp. Sự gian dối được mệnh danh là “hiệp thương”. Chuyện “đảng cử, dân bầu” diễn ra từ đời ông bà, cha mẹ chúng ta rồi cơ. Do vậy, chúng ta dẫu có “gạch bỏ” lia lịa thì hầu hết người trúng cử vẫn cứ “vừa ý đảng”.
Liệu có xảy ra trường hợp đa số ứng cử viên không đạt quá bán số phiếu bầu (do vậy mà phải bầu lại) hay không?
- Điều đó ở nước ta chưa từng xảy ra. Vì đảng độc quyền luôn cả khâu cuối cùng: khâu kiểm phiếu. Kết quả kiểm phiếu ra sao, vẫn do đảng quyết định, chẳng ai có quyền kiểm tra kết quả kiểm phiếu. Đảng độc quyền tuyên bố kết quả bầu. Dẫu có kiểm phiếu bằng máy cũng vậy thôi. Hầu hết người của đảng sẽ trúng cử với tỷ lệ phiếu rất cao.
- Còn khâu giữa thì sao? Khi đã yên tâm cả Đầu Vào lẫn Đầu Ra, đảng sẽ tổ chức để cuộc bầu ầm ỹ như ngày hội (cờ, đèn, kèn, trống, loa, đài) và lùa dân đi bầu. Số người đi bầu đạt gần 100% từ nửa thế kỷ nay, ai còn lạ. Không đi bầu sẽ rầy rà với đảng, vì đảng quy định “bầu cử không chỉ là quyền, mà còn là nghĩa vụ”. Do vậy, trúng cử với gần 100% số phiếu bầu là chuyện thường. Đểu đến thế cơ chứ.
Dù sao, khi chúng ta bằng lời lẽ và hành động mà vạch ra được ý đồ đen tối (ngu dân) của đảng, đảng sẽ không thể ngoan cố mãi được. Khối đã chây bửa sẽ phải nhích.
Nhãn tiền là các ông tổng thống Tunisia và Ai Cập dù trúng cử với tỷ lệ phiếu trên 90% vẫn bị chính cử tri lật đổ hoàn toàn chưa lâu.
Hồ Phú Bông - Chỉ nhắc lại vài chuyện cũ dưới đây thôi, vì hôm nay, ngày mai, hay ngày mốt những câu chuyện tương tự chắc sẽ còn tiếp diễn và có cơ nguy, mỗi ngày một nhiều hơn, hung dữ hơn và trắng trợn hơn!
Ngày 28 tháng 5 năm 2010, công an Thanh Hóa “cướp cò” giết chết tại chỗ cháu trai mới 12 tuổi và một người bị thương ở đầu, chết tại bệnh viện mấy hôm sau đó trong vụ chống “giải phóng mặt bằng” xây nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn! [1] Công an ở Nghệ An chỉ “bắn chỉ thiên” lại trúng lưng nạn nhân. Công an mặc thường phục ở Thái Nguyên, cũng bị “cướp cò”, làm nát đùi nữ sinh viên. Cũng tại Thái Nguyên, anh con trai và mẹ vì bất hòa về 3 con vịt nên mẹ anh nhờ công an bắt anh để “giáo dục cho nó ngoan hơn” nhưng, chỉ sau một ngày “giáo dục”, công an trả về cho bà cái quan tài chứa xác con với biên bản ghi là “bị ngã và có tiền sử sử dụng ma túy”! [2] Cháu Lê Xuân Dũng và ông Lê Hữu Nam bị ông Đội trưởng đội cảnh sát cơ động 113 Nguyễn Mạnh Thư bắn chết, đã đi vào lòng đất đến nay hơn 10 tháng nhưng mấy ai biết nội vụ trôi về đâu?
Công an Bắc Giang bắt anh Nguyễn Văn Khương đem về đồn vì tội không đội mũ bảo hiểm và đánh anh chết. Hôm 23-7-2010, xe tang của anh được gia đình và hàng chục ngàn người phẫn nộ tham dự, họ đem quan tài lên Ủy ban Tỉnh khiếu nại. Trụ sở “Ủy ban nhân dân” bỗng chốc biến thành pháo đài, với súng và lựu đạn cay trong tay, công an thẳng tay đàn áp người dân đang tìm cách tràn vào! Qua họp báo mấy ngày sau, ai cũng biết chính công an mới là nguyên nhân gây ra hỗn loạn, nhưng tỉnh không nói! Tỉnh lại quy kết gia đình nạn nhân là “đối tượng quá khích”, còn 10 người tham dự đám tang bị bắt thì bị “tội gây rối trật tự”! Kết quả xử án ngày 1 tháng 3 năm 2011, Thiếu úy công an Nguyễn Thế Nghiệp, can tội giết anh Nguyễn Văn Khương ngay tại đồn, chỉ bị 7 năm tù giam! Trong lúc đó, “tội gây rối trật tự” thì tổng số án là 10 năm tù giam (một người bị 4 năm và ba người mỗi người bị 2 năm) chưa kể án treo của 6 người còn lại [3]
Nhiệm vụ của công an là thi hành luật pháp nhưng lại hành sử vô luật pháp mà không bị nghiêm trị, vì gốc gác được tuyển vào ngành công an phải có “từ ba đời… trung với Đảng”! Do đó nếu phạm tội thì tính “đồng chí” là đương nhiên! Vì thế công an đã công khai căng biểu ngữ: “Công an chỉ biết còn Đảng còn mình”!
Vụ án hiệu trưởng trường Việt Lâm, ông Sầm Đức Xương [4], dụ dỗ và “mua dâm” nữ sinh của chính trường ông, rồi môi giới cho các lãnh đạo tỉnh Hà Giang, các em khai ra cả một danh sách dài, gồm 15 quan lớn, thế mà thay vì là nạn nhân, các em đang tuổi vị thành niên lại biến thành tội nhân, là điển hình tình trạng giáo dục xã hội chủ nghĩa và cách cai trị đất nước của chế độ! Nội vụ vỡ lỡ, bị công an ép cung, bị bắt ký khống trên giấy trắng để công an tự điền lời khai vào đó, thế mà Chủ tịch tỉnh, ông Nguyễn Trường Tô, chỉ bị mất chức, mất thẻ Đảng vì lý do khác (!), còn 15 quan chức lãnh đạo thì vô can, vì “thiếu bằng chứng”! Phiên tòa phúc thẩm hôm 10 tháng 3 năm 2011 đã xử khép kín cốt che đậy tình tiết hành vi vô đạo đức của các quan lãnh đạo, hai cháu nữ sinh không có luật sư. Cha mẹ không được tham dự. Luật sư cũ của hai cháu cũng đành lóng ngóng ngoài đường!
Hiệu trưởng với học sinh, quan chức lãnh đạo với công an, quan tòa với luật lệ và trên hết là Bộ Chính trị với các đồng chí… để kết quả là “bác tố cáo cựu Chủ tịch tỉnh Hà Giang mua dâm nữ sinh”! Ông Sầm Đức Xương được giảm 18 tháng tù so với bản án trước, còn lại 9 năm! Hai cháu nữ sinh được tự do ngay khi phiên tòa kết thúc với án mới là 36 và 30 tháng tù treo, sau khi đã chịu 18 tháng giam cầm!
Đã thế mà cũng chưa yên! Hiệu trưởng Sầm Đức Xương đang kháng án, theo lời vợ ông, mới thăm chồng về, cho biết: “Toà đã tuyên bản án quá nặng đối với chồng tôi. Nếu chồng tôi có tội tại sao những người có tên trong bản danh sách đen lại không bị đưa ra xét xử?”! [5]
Bất chấp thể diện quốc gia, bất chấp hiến pháp, bất chấp đạo lý dân tộc vì tính “đồng chí” đã vượt thắng!
Tính “đồng chí” rất thiêng liêng trong kháng chiến chống Pháp, như “áo anh rách vai quần tôi có hai miếng vá”, là hình ảnh thân tương của hai chiến sĩ xuất thân từ giới bần cùng trong xã hội. Họ dấn thân làm cách mạng, giải phóng đất nước ra khỏi sự đô hộ, bóc lột của thực dân Pháp, thì hôm nay, cũng hai tiếng đó, lại mang ý nghĩa cùng nhau tham nhũng đục khoét để làm giàu, bất chấp luật pháp, bất chấp đạo lý tối thiểu tình nghĩa “đồng bào”! “Đồng chí” hôm nay là cùng chủng loại chí rận, bám chặt vào chân lông kẻ tóc của công nhân, nông dân vì nghèo đói, đến nỗi thiếu cả nhu cầu tối thiểu về vệ sinh, để hút máu! Bản án man rợ của thứ tòa án mang tính chất thời Cải cách ruộng đất năm 1956, trả thù ba thanh niên Đỗ Thị Minh Hạnh, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Đoàn Huy Chương tranh đấu cho công nhân, nông dân bị áp bức bóc lột là tiêu biểu! “Đồng chí” hôm nay là cùng nhau bán cả tài nguyên đất nước thu lợi cho vây cánh, cá nhân, gia đình, bất chấp thảm họa và tai ương của dân tộc trong tương lai! Tính “đồng chí” hôm nay là “ghế anh triệu đô.. nhà tôi gấp hai giá đó”.. Vì thế, Vinashin sau 4 năm rưởi hoạt động đã để lại 4 tỉ rưởi Đô la tiền nợ! Và số nợ đó người dân phải còng lưng trả! Còn Bộ Chính trị thì đâu cần luật quốc gia, tuyên bố miễn trừ trách nhiệm những người đã gây ra, qua phát biểu của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng “báo cáo” trước quốc hội hôm 21 tháng 3 năm 2011! Con số nợ của Vinashin là 100.000 hay 120.000 tỉ tiền Đồng, như khóa trước quốc hội đã nêu ra, là con số có cái đuôi dài đến độ màn hình máy tính nhỏ không đủ chỗ! Bình quân mỗi ngày “kinh doanh” Vinashin lỗ mất khoảng 3 triệu tiền Đô, tương đương với 60 tỉ tiền Đồng và số tiền đó chạy vào túi những ai? Thân phận ông Tổng Giám đốc Phạm Thanh Bình đang bị giam(?) sẽ ra sao? Sẽ đem ra xét xử hay ông sẽ vì bị “trụy tim” và ngã ra chết bất thình lình để “người chết, hết tội” và bí mật mang xuống tuyền đài?
Vì thế, theo bản chất tính “đồng chí” hôm nay thì bất cứ điều gì đều cũng có thể xảy ra mà chẳng có gì ngạc nhiên!
Khi các vị hưu trí có hàng chục năm tuổi Đảng, vẫn đang thao thức về những vấn đề trọng đại của đất nước, dùng hai tiếng “đồng chí” với những người đang lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam hiện tại, là tự xác nhận tính đồng chí hay chỉ quen miệng? Nếu “xác nhận” thì niềm tự hào “giải phóng” đã và đang đưa đất nước đi về đâu? Còn nếu “quen miệng” thì vô tình đồng lõa với tội ác tham nhũng, với hiểm họa mất nước vào tay bọn bành trướng Bắc Kinh đang gần kề hơn bao giờ hết!
Có thể, mọi người trong một gia đình đều có cùng chí hướng nhưng chẳng mấy khi nghe xưng hô với nhau là “đồng chí” để nhấn mạnh tính cùng chí hướng đó, như “đồng chí vợ”, “đồng chí” chồng, “đồng chí” anh, “đồng chí” em… mà đều dùng những danh xưng thân mật thường tình! Trong lúc đó, khi các đảng viên họp hội… mà trao đổi với nhau bằng hai tiếng “đồng chí” thì câu chuyện đã đến hồi gay cấn lắm!
Bản chất trong sáng của hai tiếng “đồng chí” ngày đầu cách mạng, là danh xưng đặc trưng của đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam với nhau, đã là dĩ vãng! Giờ đây tất cả sự thật đang trơ ra, danh xưng đó chỉ là hư ngụy!
Dân Làm Báo vừa nhận được thông báo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền về tình trạng của đồng bào người Thượng tại Tây Nguyên đang bị đàn áp bởi chính quyền. Hơn 70 người Thượng đã bị bắt và tạm giữ, tính riêng trong năm 2010, và hơn 250 người được ghi nhận đã bị giam giữ với các tội danh an ninh quốc gia.*
Việt Nam: Người Thượng bị đàn áp nghiêm trọng
Ép buộc từ bỏ tôn giáo, sách nhiễu, bạo hành và bắt giữ
(New York, ngày 30 tháng Ba năm 2011) – Chính quyền Việt Nam đã gia tăng đàn áp giáo dân người dân tộc thiểu số bản địa vùng Tây Nguyên, những người lên tiếng đòi quyền tự do tôn giáo và quyền sở hữu đất đai, theo một báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền mới công bố ngày hôm nay.
Bản báo cáo dài 45 trang, “Người Thượng Cơ đốc giáo ở Việt Nam: Hồ sơ nghiên cứu một trường hợp đàn áp tôn giáo,” nêu chi tiết những vụ việc đàn áp mới nhất của chính quyền đối với những người dân tộc bản địa Tây Nguyên, được gọi chung là người Thượng. Báo cáo ghi nhận những vụ công an truy bắt giữ những người Thượng đang còn trốn tránh. Hồ sơ này cũng liệt kê chi tiết cách thức chính quyền giải tán những buổi người dân tụ họp làm lễ ở nhà thờ tại gia, dàn dựng và ép buộc người dân tham gia lễ từ bỏ tín ngưỡng, và phong tỏa biên giới để ngăn chặn những người dân tị nạn chạy trốn sang Campuchia.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ghi nhận lực lượng an ninh chuyên trách (PA43) triển khai các chuyên án, phối hợp với công an tỉnh để bắt giữ và thẩm vấn những người họ nhận diện là các nhà hoạt động chính trị hay có vai trò lãnh đạo các nhà thờ tại gia không đăng ký. Hơn 70 người Thượng đã bị bắt và tạm giữ, tính riêng trong năm 2010, và hơn 250 người được ghi nhận đã bị giam giữ với các tội danh an ninh quốc gia.
“Ở Việt Nam, người Thượng phải đối mặt với sự đàn áp nghiêm trọng, nhất là những người đi lễ tại các nhà thờ tại gia độc lập, vì chính quyền không dung thứ cho những hoạt động tôn giáo ngoài tầm kiểm soát của mình,” ông Phil Robertson, Phó Giám đốc phụ trách châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu. “Chính quyền Việt Nam đã và đang gia tăng sức ép lên các nhóm tôn giáo của người Thượng với cáo buộc rằng họ dùng tôn giáo để kích động gây rối.”
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ghi nhận những trường hợp lạm quyền ở Tây Nguyên, nơi các tổ chức nhân quyền độc lập quốc tế không tiếp cận được, qua những cuộc phỏng vấn người Thượng đã trốn khỏi Việt Nam và tin bài trên báo chí do nhà nước kiểm soát ở Việt Nam.
Trong một cuộc phỏng vấn với Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, một người Thượng tả lại mình bị đối xử như thế nào trong T-20, trại giam tỉnh Gia Lai, sau khi bị bắt vì tham gia biểu tình kêu gọi quyền tự do tôn giáo và sở hữu đất đai:
Họ thẩm vấn tôi bất kể giờ giấc, ngay cả giữa đêm khuya. Công an uống rượu say, đánh thức tôi dậy, hỏi cung và đánh tôi. Khi đưa ra ngoài thẩm vấn, họ còng tay tôi. Còng tay như trói, xiết rất chặt. Mỗi lần thẩm vấn họ đều tra điện. Họ dí điện vào đầu gối, nói là mày dùng chân để đi biểu tình.
Bị kết án tù năm năm vì “phá hoại đoàn kết dân tộc,” hiện ông bị mất một phần thính lực vì bị đập vào hai tai liên tiếp nhiều lần:
Họ đứng đối diên với tôi và hô “Một, hai, ba!” rồi dùng cả hai tay đánh vỗ vào hai tai tôi cùng một lúc. Họ làm như thế ba lần liên tiếp, lần cuối cùng ép rất mạnh vào cả hai tai. Máu tai máu mũi tôi trào ra. Tôi gần như bị phát điên, rất đau đớn và hoảng loạn, căng thẳng vì kiểu đánh tăng dần cường độ như vậy.
Chính quyền gọi những người Thượng tham gia các nhà thờ tại gia không đăng ký, nằm ngoài sự kiểm soát của Hội thánh Tin lành Việt Nam – miền Nam chính thức, là “Tin lành Dega,” vốn bị chính quyền coi là vỏ bọc của một phong trào người Thượng đòi độc lập chứ không phải một nhóm tôn giáo hợp thức. Luật pháp Việt Nam đòi hỏi tất cả các nhóm tôn giáo phải đăng ký với chính quyền và hoạt động dưới các tổ chức tôn giáo được chính quyền chấp thuận.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền kêu gọi chính quyền Việt Nam ngay lập tức chấm dứt việc đàn áp người Thượng một cách có hệ thống, cho phép các hội nhóm tôn giáo độc lập được tự do tiến hành các hoạt động tôn giáo, và thả hết những người Thượng bị giam giữ vì các hoạt động tôn giáo hoặc chính trị ôn hòa. Vì Việt Nam đã vi phạm tự do tôn giáo, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ đưa quốc gia này trở lại danh sách Các Quốc gia Cần Quan tâm đặc biệt (CPC) cho đến khi Việt Nam cải thiện thành tích của mình về tự do tôn giáo.
Qua nguồn tin trên báo chí chính thức của Việt Nam, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền ghi nhận thủ tục ép buộc từ bỏ tín ngưỡng gây tranh cãi. Cán bộ chính quyền ép hàng trăm người Thượng Công giáo và Tin Lành tuyên bố bỏ đạo tại các buổi kiểm điểm trước dân, vi phạm các quyền tôn giáo và lương tri được quốc tế bảo vệ. Những người không nghe theo và đòi quyền tín ngưỡng độc lập phải đối mặt với nguy cơ bị đánh đập, bắt giữ và xử tù. Tòa án các tỉnh thường tổ chức các “phiên tòa lưu động” xét xử những người bị truy tố với các tội danh an ninh quốc gia trước hàng trăm người, nhấn mạnh thông điệp răn đe đừng theo các hội nhóm tôn giáo không được công nhận.
“Tự do tôn giáo không có nghĩa là tự do theo các tôn giáo được nhà nước phê duyệt mà thôi,” ông Robertson nói. “Việt Nam cần ngay lập tức công nhận các hội nhóm tôn giáo độc lập và để cho họ thực hành tín ngưỡng của mình.”
Trong khi người Thượng Tin Lành đã bị đàn áp từ nhiều năm nay, người Thượng theo Thiên Chúa giáo gần đây mới trở thành một mục tiêu, nhất là dòng Công giáo “Hà Mòn”, khởi phát từ Kon Tum vào năm 1999. Trong năm 2010, quan chức chính quyền cáo buộc những người Thượng lưu vong ở Hoa Kỳ đang lợi dụng dòng đạo nhiều tín đồ này để phá hoại khối đoàn kết dân tộc. Trong vài tháng gần đây, các buổi lễ cưỡng ép tín đồ Hà Mòn bỏ đạo và kiểm điểm trước dân được tổ chức ở các tỉnh Kon Tum, Gia Lai và Đắk Lắk. Tại những buổi lễ này, tín đồ bị buộc thú nhận lỗi lầm và ký cam kết từ bỏ cái gọi là “tà đạo.”
“Những người dân Tây Nguyên có nhu cầu thờ phượng tại các nhà thờ tại gia độc lập đối mặt với nguy cơ bị hạ nhục trước đông người, bị bạo hành, bắt giữ, thậm chí bị xử tù,” ông Robertson nói.
Hơn 250 người Thượng hiện đang thụ án trong tù hay tạm giam chờ xét xử bị truy tố với các tội danh về an ninh quốc gia, như “phá hoại đoàn kết dân tộc.” Rất nhiều cựu tù nhân chính trị người Thượng và những người từng bị tạm giam cho biết họ bị đánh đập hoặc tra tấn tàn nhẫn tại đồn công an hay trại tạm giam trước khi xét xử. Kể từ năm 2001, ít nhất 25 người Thượng đã chết ở trong tù, trại giam hay trụ sở công an sau khi bị đánh hoặc mắc bệnh khi đang giam giữ, hoặc ngay sau khi nhà tù trả về gia đình trước thời hạn hoặc đưa đến bệnh viện.
Ví dụ về việc ép buộc từ bỏ tín ngưỡng và sách nhiễu các nhà hoạt động ôn hòa tại các buổi kiểm điểm trước dân ở Tây Nguyên trong vài tháng gần đây, do báo chí nhà nước Việt Nam đăng tải gồm có:
■Trong tháng Mười một, năm 2010, Gia Lai, báo của Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Gia Lai, đưa tin về những hoạt động đang tiếp diễn để “Đấu tranh loại trừ Tin lành Dega” ở các huyện Ia Grai và Đức Cơ trong tỉnh Gia Lai, nơi bộ đội biên phòng tham gia triệt phá những “nhóm phản động” Tin Lành Dega ở vùng biên giới và đưa họ ra kiểm điểm trước dân. ■Tháng Mười năm 2010, báo Gia Lai đưa tin 567 hộ dân ở huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai có dính líu tới Tin Lành Dega đã “từ bỏ” đạo, với việc ông trưởng bản hàng ngày tới vận động để 15 hộ dân trong làng cuối cùng cam kết bỏ đạo. ■Trong tháng Chín năm 2010, báo Công An Nhân Dân đưa tin công an phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhiều lễ kiểm điểm trước dân ở huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Trong một buổi lễ vào ngày 29 tháng Chín, 50 người từ bốn buôn làng trong huyện Đức Cơ, Gia Lai bị gọi lên đứng trước tập thể dân trong xã để công khai tự kiểm điểm vì đã “gây rối an ninh trật tự” trong một vụ náo loạn tại nông trường cao su vào ngày 25 tháng Tám năm 2010. Sau khi thú nhận lỗi lầm, bài báo cho biết, họ cam kết từ bỏ Tin Lành Dega và các nhóm “phản động” khác. ■Ngày 12 tháng Bảy năm 2010, báo Gia Lai đưa tin 97 hộ dân, gồm 297 người, trong hai làng Tok và làng Roh ở huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai, “tự nguyện” từ bỏ đạo Tin Lành Dega. ■Ngày 6 tháng Sáu năm 2010, trong chương trình của buổi lễ chính thức phát động “phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc” ở huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông, hai người đàn ông bị đưa ra trước cử tọa để thú nhận đã ủng hộ Tin Lành Dega và các nhóm “phản động” khác, theo Đắk Nông, báo của Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Đắk Nông. Kể từ năm 2001, hàng ngàn người Thượng ở Việt Nam đã chạy sang Campuchia để tránh sự đàn áp khốc liệt của chính quyền. Tại đó, hầu hết đã được công nhận là người tị nạn và đi định cư ở Hoa Kỳ, Thụy Điển, Phần Lan và Canada.
Vào tháng Mười Hai năm 2010, chính quyền Campuchia yêu cầu Cao ủy Tị nạn Liên hiệp Quốc (UNHCR) đóng cửa trung tâm tị nạn dành cho người Thượng ở Phnom Penh. Sau khi trung tâm này bị đóng cửa vào ngày 15 tháng Hai năm 2011, những người Thượng muốn trốn tránh đàn áp ở Việt Nam càng có ít lựa chọn hơn.
“Những người Thượng sẽ còn tiếp tục trốn chạy khỏi Việt Nam chừng nào chính quyền còn vi phạm các quyền cơ bản của họ một cách có hệ thống,” ông Robertson phát biểu. “Chính quyền Việt Nam cần chấm dứt việc đàn áp này ngay lập tức.”
Xem báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, “Người Thượng Cơ đốc giáo ở Việt Nam – Hồ sơ Nghiên cứu một Trường hợp Đàn áp Tôn giáo,” tại:
http://www.hrw.org/node/97652
Để biết thêm báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền về người Thượng, xem:
· Thông cáo báo chí tháng Hai 2011, Cam-pu-chia, Cần bảo đảm Quyền tị nạn của người Thượng: http://www.hrw.org/en/news/2011/02/14/cam-pu-chia-c-n-b-o-m-quy-n-t-n-n-c-ng-… · Báo cáo tháng Sáu 2006, “Không nơi ẩn lánh: Những đe dọa tiếp diễn với người Thượng bản địa ở Tây Nguyên, Việt Nam”: http://www.hrw.org/en/reports/2006/06/13/no-sanctuary-0; và http://www.hrw.org/en/news/2006/06/13/vi-t-nam-ng-i-t-y-nguy-n-b-ng-c-i-v-t-n… · Báo cáo tháng Tư 2002, “Người Thượng bị đàn áp: Mâu thuẫn về đất đai và tôn giáo ở Tây Nguyên”: http://www.hrw.org/en/reports/2002/04/23/repression-montagnards
Để biết thêm báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền về Việt Nam, xem:
http://www.hrw.org/en/asia/vietnam; và http://www.hrw.org/en/languages?filter0=vi
Để biết thêm thông tin, xin vui lòng liên lạc với:
Ở Bangkok, Phil Robertson (tiếng Anh, tiếng Thái): +66-85-060-8406 (di động)
Ở Washington D.C., Sophie Richardson (tiếng Anh, tiếng Hoa phổ thông): +1-202-612-4341; hoặc +1-917-721-7473 (di động)
Ở London, Brad Adams (tiếng Anh): +44-20-7713-2767; hoặc +44-7908-728-333 (di động)
Ngô Nhân Dụng - “Hàng Gai tay bỏng trục ba càng. Ðất cũ Thăng Long người lẫm liệt.” – Con người Thăng Long lẫm liệt, không phải chỉ vì biết ôm súng chống ngoại xâm. Con người lẫm liệt phải đặt ra những câu hỏi căn bản về cuộc sống của xã hội mình: Tại sao chúng tôi phải sống mãi như thế này? *
Gần đây ở nước ta có rất nhiều người dân chết trong đồn công an. Từ giữa năm 2007 đến nay hơn 20 người đã chết sau khi bị công an bắt giữ; nhiều người được nói là đã tự hủy mình. Khắp thế giới, chính quyền nào cũng phải chịu trách nhiệm về nơi mình giam người. Sơ ý để một người tự tử trong phòng giam là những cơ quan giam giữ bị khiển trách và trừng phạt. Không biết ở Việt Nam hiện nay có theo tục lệ văn minh đó hay không. Tháng 3 năm nay là một tháng xấu; không chỉ vì lạm phát mà còn vì công an. Trong một tháng 3 năm 2011, ba người Việt Nam bị công an đánh tới chết hoặc “treo cổ tự tử” trong đồn công an. Bắt đầu là ngày 6 tháng 3, ông Nguyễn Lập Phương 46 tuổi tắt thở sau khi bị công an huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng) giam giữ 4 ngày vì tình nghi ông ăn trộm cau ở Khu Công Nghiệp Shinec. Ngày 8 tháng 3, ông Trịnh Xuân Tùng, 54 tuổi, đã chết sau khi bị một trung tá công an dùng gậy đánh gẫy cổ, sau khi ông bị bắt ở bến xe Giáp Bát, Hà Nội, trước đó 8 ngày. Ngày 14 tháng 3 năm 2011, ông Ðặng Ngọc Trung, 48 tuổi, xô xát với một phụ nữ trước quan Karaoke ở thị xã Ðồng Xoài (Bình Phước), ông bị bắt, rồi sáng hôm sau thấy chết ở trụ sở công an; họ nói ông Trung tự tử.
Hai nạn nhân đầu tiên đều bị công an đánh đập, trước và trong khi bị giam giữ. Khẩu hiệu của công an Việt Nam là “Ðảng Còn thì Mình Còn.” Nhưng không có dấu hiệu nào chứng tỏ ba nạn nhân trên từng có ý định chống đối nhà nước. Chắc chắn họ không bao giờ tính lật đổ độc quyền chính trị của đảng Cộng Sản Việt Nam. Nghĩa là việc đánh những người này đến chết không hề có lý do chính trị, công an không giết họ vì cần bảo vệ chính quyền “chuyên chế vô sản.” Các hành động sát nhân đó xẩy ra hoàn toàn trong những nghiệp vụ bình thường của các vị “công an nhân dân.” Chính cái vẻ bình thường đó mới thật là điều đáng kinh ngạc. Và đáng lo ngại.
Anh Nguyễn Lập Phương bị bắt ngày 2 tháng 3 năm 2011, 4 ngày sau, công an nói, họ thấy anh “có dấu hiệu bất thường về sức khỏe nên cho đi cấp cứu, lên viện thì chết.”Trong đêm mùng 1 tháng 3, bị bắt giữ tại Khu Công Nghiệp Shinec, anh Nguyễn Lập Phương đã bị những người “bảo vệ” của xí nghiệp này đánh.” Sáng hôm sau, họ đưa anh tới công an xã Thiên. Vì trên người anh Phương có nhiều vết bầm tím, nên công an xã đã đưa anh đến bệnh viện huyện Thủy Nguyên. Các bác sĩ ở đó chứng nhận anh Phương đã “bị chấn thương phần mềm ở mặt, chân tay, đầu gối, sườn sưng tím, không kêu đau bụng, đau đầu hoặc ngực, trạng thái tỉnh táo.” Ngày 6 tháng 3 năm 2011 anh lại được công an huyện đưa vào bệnh vào buổi chiều. Nửa giờ sau, công an xã nhận được tin anh Phương đã tử vong và đã đến báo cho gia đình biết. Anh Nguyễn Trung Trực, em trai nạn nhân cùng người nhà có mặt tại nhà xác bệnh viện Thủy Nguyên, chứng kiến thi thể anh Phương có nhiều vết bầm tím trên 2 tay, dọc hai bên sườn, chân, cằm và ngực bầm tím, hai mi mắt và hai bên tai có vết rách. Các bác sĩ cho biết: “Bệnh nhân Nguyễn Lập Phương được công an huyện đưa vào bệnh viện lúc 15 giờ 30 phút ngày 6 tháng 3 trong tình trạng đã ngưng thở.”
Theo lời thân nhân của Nguyễn Lập Phương thì lối giải thích ông bị tử vong “do suy tim” là vô lý. Họ cả quyết “từ trước đến nay, anh này không hề có bệnh gì.” Ông Hoàng Phú Giảng, phó trưởng công an xã Thiên Hương cũng khẳng định: “Trong thời gian từ sáng đến chiều ngày 2 tháng 3, tại trụ sở công an xã, anh Phương hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bệnh tật, trừ việc kêu đau ở tay vì bị đánh. Buổi trưa, anh này còn ăn được hai bát cơm đầy do công an xã đem cho.” Nguyễn Lập Phương cao khoảng 1m70, nặng 65 ký, khi làm việc trong tổ bốc vác, anh được các đồng sự coi là người khỏe nhất. Do đó, cái chết của anh chắc vì bị đánh đập trong lúc ở đồn công an huyện.
Sau khi anh Phương qua đời 2 ngày, đến lượt ông Trịnh Xuân Tùng chết, sau khi bị công anh cùng với một nhóm dân phòng đánh đập ở bến xe Giáp Bát, Hà Nội từ 8 ngày trước. Ông Tùng đã bị trung tá công an Nguyễn Văn Ninh dùng gậy đánh vào cổ.
Theo lời tường thuật của thân nhân thì trưa ngày 28 tháng 2, 2011, ông Tùng thuê xe ôm đi đến bến xe Giáp Bát đón xe lên đường vào Nam. Khi gần tới bến xe, ông xin người lái xe ôm dừng lại, ông cởi mũ an toàn ra để gọi điện thoại cho một người bạn. Trung Tá Nguyễn Văn Ninh (Công an phường Thịnh Liệt, Hoàng Mai) thấy ông Tùng không đội mũ an toàn bèn đòi phạt người lái xe, bắt xe, đưa về phường Thịnh Liệt và hẹn chiều sẽ giải quyết. Khi hai người trở lại để “giải quyết,” anh lái xe không chịu nhận lỗi. Hai bên cãi nhau, Trung Tá Ninh đã túm cổ người lái xe, cho nên ông Tùng can ngăn, gỡ tay ông ta ra khỏi cổ người lái xe ôm; từ đó đưa tới giằng co. Sau đó viên trung tá công an đòi 150 ngàn đồng tiền phạt (khoảng 10 đô la Mỹ), nhưng ông Tùng chỉ chịu nộp 100 ngàn đồng thôi. Cuộc mặc cả đưa tới cãi cọ, xô xát; ba cán bộ về trật tự trong bến xe cũng tới đánh ông Tùng. Trung Tá Ninh đã dùng gậy đánh vào đầu và cổ ông Tùng, xích ông vào gốc cây, rồi giải về phường với lý do đã chống người thi hành công vụ.
Năm giờ chiều, gia đình ông Tùng tới trụ sở công an phường Thịnh Liệt thăm, thấy ông quá yếu, đã bị liệt nửa người, nên xin cho đưa ông đi bệnh viện, nhưng bị từ chối. Công an nói họ “không có thời gian để giải quyết vụ việc này.” Ông Trịnh Xuân Tùng tiếp tục bị còng, cho tới 9 giờ 30 tối mới được cho đi tới bệnh viện Bạch Mai, hai tay vẫn bị còng. Vì tình trạng nguy kịch, ông Tùng được đưa tới bệnh viện Việt Ðức. Ông đã qua đời ngày 8 tháng 3, 2011, mười ngày sau khi bị đánh vào đầu và cổ.
Cuối cùng người Việt Nam nào cũng phải tự hỏi: Có cách nào cho những vụ đánh chết người đó không tái diễn nữa? Ðể trả lời câu hỏi này,chúng ta phải tìm hiểu nguyên nhân vì sao những người gác Khu Công Nghiệp Shinec và công an huyện Thủy Nguyên lại đánh chết ông Nguyễn Lập Phương chỉ vì trộm mấy buồng cau? Vì đâu Trung tá công an Nguyễn Văn Ninh lại đánh ông Trịnh Xuân Tùng đến nỗi chết chỉ vì nghi đã đi xe gắn máy không đội mũ an toàn? Người Việt Nam nào cũng phải tìm hiểu căn nguyên những cái chết này.
Không nên giải thích rằng lý do chính là tính tình các ông công an này nóng nẩy, cục cằn. Ðổ tội cho tính vũ phu, tàn ác của những cá nhân thì không chấp nhận được. Có người sẽ chua chát nói rằng mạng sống dân ta rẻ lắm, ai cũng giết người khác dễ dàng chỉ vì những vụ cãi nhau, đánh nhau. Nhưng đây không phải là chuyện giết nhau giữa những người dân thường. Nhũng vụ đánh chết người này xẩy ra trong mối quan hệ giữa các nhân viên công lực đang làm việc với một người dân (mà các vị công bộc này có nhiệm vụ bảo vệ). Chắc chắn đây không phải là những tranh chấp riêng tư.
Cuối cùng, chúng ta phải vượt trên phạm vi cá nhân mà đi tìm đến “lỗi hệ thống!” Ðó một từ thông dụng bây giờ, từ khi được ông Nguyễn Văn An nhắc đi nhắc lại nhiều lần, và lại được cô Song Chi ghi nhớ. Nhìn tới cả hệ thống, ta cần hiểu vì sao có các vị công an lại ra tay đánh chết người dân chỉ vì những cái lỗi nhỏ nhoi như cái mũ an toàn, giờ quen gọi là mũ bảo hiểm; hoặc vì một vụ trộm cau.
Rất nhiều người sẽ lên án cả chế độ chính trị đã tạo ra những người công an như ông Nguyễn Văn Ninh và các ông ở Thủy Nguyên. Nhưng chế độ chính trị đó như thế nào, nó làm cái gì mà gây ra những vụ đánh chết người này?
Chắc chắn không một hệ thống chính trị nào lại cho phép cảnh sát, công an đánh chết người chỉ vì phạm luật đi đường hay đi ăn trộm vặt. Không có đạo luật giao thông nào nói rằng nếu người dân cãi lời, đôi co to tiếng với cảnh sát, hoặc dám mặc cả giá tiền phạt với công an, thì nhân viên công lực được quyền đánh cho hắn gẫy cổ, chết bỏ. Tàn bạo như chế độ của các ông Hitler, Stalin hay các ông Mao Trạch Ðông chắc cũng không thiết lập những định chế cho phép công an giết dân dễ dàng như vậy.
Thế thì cái gì trong hệ thống chính trị ở nước ta đã đưa tới những vụ công an giết dân?
Như ai đã nghe chuyện đều biết, Trung Tá Nguyễn Văn Ninh đã gây ra cái chết của ông Tùng khi đang thi hành quyền của một người cảnh sát. Ông có trách nhiệm bảo đảm rằng luật lệ về giao thông được dân chúng tuân thủ. Công an Thủy Nguyên gây ra cái chết của ông Phương trong khi thi hành quyền giam giữ một người, để bảo vệ tài sản của các công dân khác. Những người công an trên biết rằng họ đang thi hành quyền bắt người, do nhà nước giao cho; họ là những người được ủy nhiệm. Họ tin rằng nhà nước mà họ đại diện đã được xã hội ủy nhiệm các quyền đó, để bảo vệ trật tự, an ninh. Các ông công an đã giết người khi nhân danh cả chuỗi những sự ủy nhiệm này. Tất cả các xã hội loài người đều ủy nhiệm những quyền bảo vệ an ninh, trật tự cho nhà nước.
Tất cả các guồng máy nhà nước đều ủy nhiệm cho cảnh sát công an làm những công việc bắt người vi phạm luật để đưa ra tòa án. Ở Việt Nam cũng như ở Bắc Phi. Ngày 17 tháng 12, tại nước Tunisia một sinh viên tốt nghiệp nhưng không có việc làm, anh Mohamed Bouazizi, 26 tuổi, bị một chị công an 45 tuổi tát tai, bắt về bóp, sau khi cãi nhau về tội anh đẩy xe bán rau không giấy phép. Ngày 4 tháng 1, 2011, anh Bouazizi chịu nhục nhà không nổi, đổ xăng tự thiêu. Ngày 6 tháng 6 năm 2010, tại Ai Cập, anh Khaled Said, 28 tuổi, bị công an đánh chết. Hai cái chết đó đưa tới những cuộc nổi dậy lật đổ chế độ độc tài ở hai quốc gia này, rồi lan ra các nước Á Rập khác.
Tại sao ở các nước văn minh chúng ta không thấy cảnh công an giết chết người một cách dễ dàng như ở Tunisia, Ai Cập, và ở nước ta? Chúng ta cần suy nghĩ đến vấn đề Quyền và sử dụng Quyền trong xã hội.
Bao nhiêu người dân Hà Nội đã tới dự đám tang của ông Trịnh Xuân Tùng dù không quen biết. Trong lòng nhiều người chắc cũng phải suy nghĩ về những câu hỏi này: Người dân ủy nhiệm cho nhà nước những quyền nào? Những quyền hành đó có giới hạn hay không? Có định chế nào bảo đảm rằng những giới hạn này được tôn trọng hay không? Tất cả những câu hỏi đó là để trả lời tại sao anh Tùng bị đánh chết. Người dân Hà Nội đã có ai đưa các câu hỏi trên ra thảo luận trước công chúng, trên các mạng lưới hay chưa?
Một bài thơ của Quang Dũng viết về Người Hà Nội kết thúc với hai câu thơ:
“Hàng Gai tay bỏng trục ba càng.
Ðất cũ Thăng Long người lẫm liệt.”
Con người Thăng Long lẫm liệt, không phải chỉ vì biết ôm súng chống ngoại xâm. Con người lẫm liệt phải đặt ra những câu hỏi căn bản về cuộc sống của xã hội mình: Tại sao chúng tôi phải sống mãi như thế này?
Đỗ Hiếu, phóng viên RFA – Nhiều người trong và ngoài nước tiếp tục bày tỏ quan tâm về việc Nhà nước Việt Nam bắt giữ và sẽ đưa tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ ra xét xử dự kiến vào ngày 4 tháng 4 tới đây. Một trong những người ở nước ngoài vừa lên tiếng về vụ việc này là luật sư Vũ Đức Khanh, hành nghề tại Ottawa; ngoài ra gia đình ông Cù Huy Hà Vũ cũng có đơn kêu cứu khẩn cấp mới nhất.
Photo courtesy of danlentieng – Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ và cố thủ tướng Võ Văn Kiệt
Đã tiếp nhận hồ sơ Lên tiếng với RFA, từ thủ đô Ottawa của Canada, luật sư Vũ Đức Khanh trình bày nguyên nhân khiến ông quyết định nhờ Thủ tướng Canada can thiệp với nhà nước Việt Nam, yêu cầu trả tự do cho Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ:
“Tôi lên tiếng với ngài Thủ tướng Stephen Harper của Canada về trường hợp ông Cù Huy Hà Vũ vì hai lý do, thứ nhứt tôi thấy ông Vũ là một người can đảm dám nói lên vấn đề rất bức xúc đối với tình hình xã hội của Việt Nam, tôi không thấy bất cứ một luận điểm nào của ông Vũ gây nguy hại cho an ninh của chánh phủ Việt Nam.
Khi ông Vũ bị bắt vào tháng 11 năm 2010 vừa qua, tôi thấy hành động của chánh phủ Việt Nam cùng cơ quan an ninh bắt anh Vũ là hoàn toàn trái luật, đồng thời khi Cục An Ninh truy tố ông Vũ, với tội vi phạm điều 88 Bộ Luật Hình sự, chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, điều này hoàn toàn sai.
Khi ông Vũ bị bắt là một chuyện khác, khi truy tố ông lại là chuyện khác nữa, riêng về điều 88, thì trước đây một số luật sư khác đã tranh tụng với tòa về các vụ án của luật sư Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, bác sĩ Lê Nguyên Sang, đối với tôi đây là điều vi hiến, đồng thời vi phạm điều 19 của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, mà chánh phủ Việt Nam long trọng cam kết tham gia vào năm 1982.
Tôi thấy vấn đề này vô cùng bức xúc nên tôi đã trực tiếp liên lạc với văn phòng Thủ tướng Canada và văn phòng ngoại trưởng Canada để nêu vấn đề này và yêu cầu các cơ quan chánh phủ Canada can thiệp với Việt Nam để ông Cù Huy Hà Vũ ngay lập tức và vô điều kiện. Văn phòng Thủ tướng Canada đã có công văn báo tiếp nhận hồ sơ đó , đã chuyển tới ngoại trưởng Canada để có biện pháp cụ thể hơn. Hy vọng, ngoại trưởng Lawrence Cannon của Canada sẽ có văn bản nay mai về vấn đề này.”
Khi gọi đến văn phòng ngoại trưởng Canada, nhân viên cho biết ông bận công tác, được bà Lynn Meahan, tùy viên báo chí tiếp và hứa sẽ có văn bản gởi đến RFA sau khi thu thập đầy đủ chi tiết về trường hợp ông Cù Huy Hà Vũ.
Mặt khác trong bức thơ gởi từ Hà Nội đến toàn thể nhân dân Việt Nam, những người yêu chuộng Công lý, Sự thật, đề ngày 29 tháng 3, 2011, vợ ông Vũ, luật sư Nguyễn Thị Dương Hà trình bày rằng.
Mặc dù gia đình đã có nhiều đơn từ, khiếu nại, tố cáo khẩn cấp gởi các cơ quan pháp luật, các vị lãnh đạo nhà nước về trường hợp bắt giam ông Cù Huy Hà Vũ, nhưng không được xem xét đúng quy định của pháp luật và ông Vũ sẽ bị đưa ra tòa xét xử vào ngày 4 tháng 4, năm 2011 tại Hà Nội.
Luật sư Dương Hà khẳng định qua câu chuyện với RFA:
“Đây là vụ án vi phạm nghiêm trọng pháp luật của chính nhà nước Việt Nam hiện hành kể từ khi bắt đầu vụ án đến nay. Ông Cù Huy Hà Vũ hoàn toàn vô tội, là một người yêu nước, vì Công lý, Sự thật, vì đất nước.”
Trong lời kêu cứu, chị Cù Thị Xuân Bích, em ông Vũ cũng nhấn mạnh:
“Chúng tôi gửi tới toàn thể nhân dân Việt Nam, không phân biệt thành phần, chính kiến, tôn giáo, hãy vì lương tâm, trách nhiệm của mình mà quan tâm, ủng hộ cầu nguyện cho ông Cù Huy Hà Vũ trước những khó khăn hiện nay.”
Luật sư Dương Hà nhắn gởi qua RFA, những lời tâm huyết:
“Xin tạ ơn tất cả những người đã quan tâm đến ông Cù Huy Hà Vũ, gia đình chúng tôi mong nhận được sự quan tâm của mọi người trong phiên tòa ngày 4 tháng 4, 2011.”
Chúng tôi tiếp tục theo dõi thông tin về phiên tòa này và sẽ gởi thêm chi tiết đến quý vị.
Nguyễn Vĩnh – Hai ngày cuối tuần vừa qua đài báo loan tin hai vị phó thủ tướng và một vị bí thư thành ủy của thủ đô đều được hội nghị cử tri ở các quận Hoàn Kiếm, Cầu Giấy và Hai Bà Trưng – nơi các vị cư trú – đề cử là ứng viên bầu làm ĐBQH kháo XIII với tỉ lệ đỉnh “một trăm phần trăm”. Mọi người dự đoán tiếp đây, nhiều vị lãnh đạo cao cấp khác khi đề cử tiếp cũng sẽ có một tỉ lệ trăm phần trăm như thế. Dân mình vẫn nói bách nhân bách khẩu – là trăm người trăm ý, trăm cách nói, trăm cái miệng mà. Ngay chỉ vài ba người ngồi với nhau, cũng khối chuyện bàn đi tính lại, dễ gì “đồng phục” ý kiến một cách dễ dàng. Đằng này dự kiến bầu lên những nghị sĩ, đại diện cho quyền lực cao nhất của nhân dân cả nước, vậy mà không biết sao mà MTTQ đưa ra danh sách nào cũng trúng phóc 100% tín nhiệm của cử tri thì quả thật là quá tài. Chỉ có điều dân chưa hiểu, là các bản danh sách đưa ra ở các cuộc họp cử tri ở phường-xã kia có bao nhiêu gương mặt để người ta lựa chọn? Nhưng chỉ biết là khi gút lại, đưa tin lên thông tin đại chúng là 3 vị trên đều được đề cử với sự đồng ý 100% của cử tri, nghĩa là không một ai không tín nhiệm các vị đó cả.
Nên nhớ rằng các cuộc hội họp khu dân cư thì thời gian họp hành chỉ vài ba tiếng đồng hồ, đôi khi còn ngắn gọn hơn nữa. Thế thì không hiểu công tác nghiên cứu nhân thân các ứng viên có được kỹ càng, liệu có sự trao đi đổi lại gì hay không về các ứng viên (nếu có trên một vị), và những người được đưa lên có phát biểu, có chương trình hành động như thế nào không nếu mình trúng cử. Bởi chỉ biết rằng cứ sau những cuộc họp như vậy là một kết quả “thành công tốt đẹp, 100% cử tri tán thành…” đều được loan báo và báo chí nhà nước đăng trọn các chi tiết.
Một điều đáng nói ngay, nhìn đại thể, những tin tức như thế này đưa ra hiện nay quả thật cũng chẳng mấy thu hút dư luận công chúng. Bởi lúc này, chuyện cơm áo gạo tiền, chuyện giá tăng ào ào đủ ở các loại nhu yếu phẩm và dịch vụ hằng ngày mà người dân va chạm tới cũng đã chiếm hết sự lưu tâm và ưu phiền của xã hội mất rồi (nhà nào chẳng có người nội trợ đi chợ hằng ngày, khi trở về với gương mặc phờ phạc vì đắn đo mua gì sắm gì cho hợp túi tiền đây…). Hơn nữa nhiều kỳ tổng tuyển cử của 5, 10 năm về trước cũng đã diễn ra in hệt như thế. Nay bảo mới, có đổi mới về cách làm đâu chẳng thấy, mà hiển hiện trước mặt mọi người vẫn bổn cũ sao lại. Bầu cử và ứng cử, bầu cử và đề cử, và nhất trí cả loạt ngay từ khâu giới thiệu.
Tuy nhiên vẫn cái tin trên báo chí về 3 vị 100% tín nhiệm kia lại cũng làm không ít các công dân có mối quan tâm đến đời sống xã hội và vận mệnh của đất nước chú ý và không khỏi “có điều gì đó nghĩ ngợi” chứ không “buông xuôi” như khối người dường như đông đảo hơn ở trên nhắc tới.
Họ không buông xuôi đơn giản vì họ được nghe nói đến dân chủ, nói đến đề cao dân chủ trong những năm gần đây. Đấy là một thực tế đã đang diễn ra ngày càng lớn rộng trong cuộc sống.
Chỉ có điều rất lạ là trước những chuyện diễn ra như trên, giới truyền thông chính thức nước nhà vẫn áp dụng một kiểu đưa tin hệt như những năm xưa. Hình như có một sự ỷ lại hoàn toàn vào một nguồn là TTXVN? Trăm tin như một, đều “đồng phục” ý chang như vậy. Sao không thấy một phóng viên nào, một tờ báo nào cử người tới quan sát và phản ánh cái sự “trăm phần trăm” ấy nó ra làm sao? Cứ cho sự thật đúng là “100% như thế” đi nữa thì người đọc người xem-nghe vẫn cần đến những lời giải thích, những lý lẽ để công dân các nơi khác được thuyết phục. Một vài câu trả lời phỏng vấn, một đôi lời bình luận về lý lẽ đạt tới 100% người có mặt trong các cuộc họp đó đồng ý…, chắc chắn đều là những điều bạn đọc người ta muốn biết đến. Tuyên truyền có thuyết phục và khôn ngoan hay không chính là ở các điểm đó.
Chúng ta đều biết lâu nay các ý kiến trong dân ngày càng có sự khác biệt. Thể hiện trong cách đánh giá các vấn đề kinh tế xã hội, các vấn đề quốc kế dân sinh. Và điều này được chính được các cơ quan có thẩm quyền chính thức xác nhận (như trong nhiều Nghị quyết của Đảng; hay trong các đánh giá và nhận định của Chính phủ; hoặc cấp thấp hơn là của các cơ quan quản lý chức năng về thanh tra, về an ninh, về xã hội…), trong đó với bao nhiêu là điểm bất cập, là cách thức điều hành bộ máy đảng và nhà nước gặp những trục trặc và vấp váp. Nghĩa là bao nhiêu chuyện, lắm chuyện chẳng hề xuôn xẻ xuôi chèo mát mái chút nào. Rất nhiều những bất cập đó được đưa lên mặt báo và ti-vi quốc gia chứ đâu có giấu diếm gì người dân. Cho nên việc các vị lãnh đạo, nhất là lãnh đạo ở cấp cao (đương nhiên trách nhiệm cá nhân này càng phải cao hơn lớn hơn những người ở cấp dưới, cấp thấp) mà bây giờ lại nhận được sự “tuyệt đối tín nhiệm” của nhân dân nơi cư trú là điều chưa được thuyết phục cho lắm.
Còn về 100% mức tín nhiệm dành cho các vị được đề cử, tôi trộm nghĩ có thể giải thích thế này chăng:
Thứ nhất, 100% đó chứa đầy tính “hình thức”. Vì thông thường người đi dự họp đã qua “chọn lọc” trong khu phố phường xã, nên việc “cho điểm” tín nhiệm kia là có thể là hiểu được. Cái cách đọc danh sách lên, mời giơ tay biểu quyết thì 100% tín nhiệm thường rất dễ diễn ra. Nhiều cuộc họp là “một tràng vỗ tay” sau khi chủ tọa đọc họ-tên một vị được đề cử. Nơi nào cẩn thận hơn thì sau đó ông/bà chủ tọa cuộc họp nêu một câu lấy lệ: Thế còn vị nào không tán thành? Chả bao giờ có một cánh tay giơ lên đâu! Ở các chốn “công đường” như thế không ai dại gì mua dây buộc chân mình, dù trong lòng có phân vân, ấm ức cũng đành nín nhịn cho xong việc và yên thân. Cái kiểu dân chủ hình thức mà nhiều người lên tiếng trên báo chí chính là ở các chi tiết đời sống rất thực tế này.
Điều thứ hai là chính ở cái cách giới thiệu, cách hiệp thương của MTTQ các cấp hiện nay không mấy đổi mới. Đề cử, ứng cứ, rồi bầu cử từ HĐND các cấp đến ĐBQH, nếu được nói thẳng ra, vẫn là “lối cũ” chứ chẳng có điều gì là mới mẻ cả. Vừa đây bản thân người viết bài đã từng được mời họp đảng viên diện Quy định 76 của Bộ Chính trị (đảng viên ở cơ quan về sinh hoạt với cấp ủy và gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân nơi cư trú – còn gọi là “đảng viên 76”), tôi thấy người chủ trì gắn luôn nội dung giới thiệu 2 ứng cử viên HĐND cấp phường (một vị là bí thư chi bộ, nguyên là một cán bộ về hưu đã cứng tuổi; và một vị khác là một cán bộ nữ đường phố, độ tuổi trẻ hơn). Vừa dứt lời giới thiệu (chỉ đọc tên, đọc chức danh, không có một dòng trích ngang lý lịch nào), rồi chủ tọa hỏi một câu là ý các vị cử tri thế nào? Vài lần hỏi nữa, rằng ai có ý kiến gì khác không. Tuyệt nhiên chẳng một ý kiến nào hết. Thế là ào ào một tràng vỗ tay tán thành. Rồi ghi vào biên bản, sau đó đọc lên là 100% tán thành để báo cáo lên cấp trên.
Điều đó chứng tỏ cái cách giới thiệu, cái cách gọi là hiệp thương vẫn lối mòn, không hề có ý kiến trao đi đổi lại về một danh sách nào đó đưa ra để cử tri cân nhắc từng người, xem ai là người đáng “chọn mặt gửi vàng”?
Nhìn lại mấy chuyện tôi nêu trên đây càng chứng tỏ giữa lời nói của lãnh đạo chúng ta (cuộc bầu cử tháng 5 sắp tới là sẽ có nhiều đổi mới), trong khi đối chiếu với việc làm thực tế thì vẫn hao hao công việc chuẩn bị bầu cử của 4 – 5 năm về trước, và các năm trước, trước nữa.
Một xã hội không khuyến khích và coi trọng ý kiến trao đổi và thể hiện ra bên ngoài bằng những kiến giải, nhận định đa chiều sẽ là một xã hội buồn tẻ, thiếu sáng kiến và sáng tạo. Nó sẽ khó tiếp thu những cái mới và tiến bộ để bổ sung cho một xã hội muốn tiến lên và phát triển. Như thế xã hôi đó sẽ ngày càng bị thế giới bên ngoài đang biến chuyển mạnh mẽ người ta vượt qua và bỏ lại chúng ta cách xa…
Chúng ta có thể tự thêm vào đây một câu hỏi: Tại nhiều quốc gia, người ta đạt được nhiều thành tựu tiên tiến về phát triển kinh tế xã hội hơn hẳn chúng ta, thế mà mức độ của những người ứng cử thường chỉ đạt quá bán (>50%) mà họ bước ra làm công việc đất nước hoặc địa phương của mình vẫn rất tốt. Còn trong xã hội ta, nếu người nào cũng trúng cử tới 100%, hoặc sau này có chút cọ sát, thì thường cũng đạt tới khoảng 85 – 90% sự tín nhiệm của nhân dân thì phải coi đó là những sự không bình thường, hoặc giả là “bất thường” nữa. Một con người mà 100% ai cũng đồng tình, cũng đặt hết niềm tin, thì nó “không thật” cho lắm. Mà con người đó chưa chắc đã tốt, đã là cần thiết cho đời sống thật muôn màu muôn vẻ, là con người hữu dụng cho số đông (số đông chứ không phải toàn thể 100% người dân). Cái người mà không một ai có ý kiến trái lại với mình, không ai không đồng tình với mình đâu phải là toàn bích, mà cũng không “có thật” ở trên đời này! Chỉ cần trên 50%, hoặc cao hơn nữa là 60, 70% người tín nhiệm là đã có thể làm việc rất tốt cho số đông rồi.
Nên câu chuyện mở màn tổng tuyển cử, với sự tín nhiệm 100% còn hao hao một định tính “hình thức” như trên kia tôi nói tới đúng là một hiện tượng cần được nhìn nhận ở một góc độ thận trọng và cầu thị nghiêm tức – chứ chớ vội vã cả mừng.
Bởi các con số đó gần như “ẩn chứa” một điều gì đó như một sự bố trí và dàn cảnh.
Chỉ xin có một gợi ý, là các nhà xã hội học hãy thử tiến hành một cuộc thăm dò dư luận thật sự độc lập và khách quan về mấy câu chuyện tôi “thắc mắc” nêu lên ở trên để thử xem… Tôi tin các nhà xã hội học thực sự yêu dân yêu nước sẽ thu được những kết quả rất có ích cho công việc chuyên môn của mình và không chừng là rất cần thiết đóng góp cho các cơ quan nắm giữ quyền lực ở ta lúc này.
Đó mới là sự đổi mới thực sự tư duy. Đó cũng là cách tiến hành đổi mới thực sự trong hành động cai quản đất nước.